Rodzaje ruchomych protez zębowych – przegląd rozwiązań
Ruchome protezy zębowe stanowią jedno z najczęściej stosowanych rozwiązań protetycznych w przypadku częściowych lub całkowitych braków uzębienia. Ich głównym zadaniem jest przywrócenie funkcji żucia, poprawa estetyki uśmiechu oraz wsparcie prawidłowej wymowy. Dzięki rozwojowi nowoczesnych materiałów i technologii współczesne protezy ruchome oferują znacznie wyższy komfort użytkowania niż rozwiązania stosowane jeszcze kilkanaście lat temu.
Wybór odpowiedniego rodzaju protezy zależy od wielu czynników, takich jak liczba brakujących zębów, stan kości i dziąseł, wiek pacjenta, oczekiwania estetyczne oraz możliwości finansowe.
Czym są ruchome protezy zębowe?
Ruchome protezy zębowe to uzupełnienia protetyczne, które pacjent może samodzielnie wyjmować z jamy ustnej, np. w celu higieny lub na noc. W przeciwieństwie do protez stałych nie są one trwale przytwierdzone do zębów lub implantów (choć mogą być na nich częściowo stabilizowane).
Ich konstrukcja opiera się na płycie protezy oraz osadzonych na niej sztucznych zębach, które odwzorowują naturalny kształt i kolor uzębienia. Protezy te przenoszą siły żucia na błonę śluzową, wyrostek zębodołowy oraz – w przypadku protez częściowych – na zęby filarowe.
Podstawowy podział ruchomych protez zębowych
Ruchome protezy zębowe można podzielić według zakresu braków zębowych oraz sposobu ich utrzymania w jamie ustnej.
Protezy całkowite
Protezy całkowite stosuje się u pacjentów z całkowitym bezzębiem w szczęce, żuchwie lub obu łukach zębowych. Utrzymują się one dzięki zjawisku adhezji i kohezji śliny oraz odpowiedniemu przyleganiu płyty protezy do podłoża protetycznego.
Charakterystyczne cechy protez całkowitych:
- odbudowują pełny łuk zębowy,
- opierają się wyłącznie na błonie śluzowej,
- wymagają okresu adaptacyjnego,
- z czasem mogą wymagać podścielenia z powodu zaniku kości.
Protezy częściowe
Protezy częściowe przeznaczone są dla pacjentów, którzy zachowali część własnych zębów. Uzupełniają one braki zębowe i są stabilizowane zarówno na błonie śluzowej, jak i na zębach własnych pacjenta.
W zależności od konstrukcji i materiałów wyróżnia się kilka rodzajów protez częściowych.
Najczęściej stosowane rodzaje protez ruchomych
Protezy akrylowe
Protezy akrylowe to jedne z najpopularniejszych i najbardziej dostępnych rozwiązań protetycznych. Wykonane są z akrylu, który pozwala na stosunkowo łatwe dopasowanie i naprawy.
Stosuje się je zarówno jako protezy całkowite, jak i częściowe. Ich zaletą jest niska cena oraz możliwość szybkiego wykonania, natomiast do wad zalicza się mniejszą trwałość i grubsza płyta protezy, która może wpływać na komfort użytkowania.
Protezy szkieletowe
Protezy szkieletowe posiadają metalowy szkielet, który stanowi ich podstawową konstrukcję. Dzięki temu płyta protezy jest cieńsza, a całość bardziej stabilna i komfortowa.
Protezy te:
- lepiej przenoszą siły żucia na zęby filarowe,
- są trwalsze od protez akrylowych,
- zapewniają lepsze czucie smaków dzięki mniejszemu pokryciu podniebienia.
Protezy elastyczne (nylonowe)
Protezy elastyczne wykonywane są z nowoczesnych tworzyw termoplastycznych, takich jak nylon. Charakteryzują się dużą elastycznością i dobrą estetyką, ponieważ klamry mogą być w kolorze dziąseł.
Są szczególnie polecane pacjentom z alergią na metal lub akryl oraz osobom oczekującym dyskretnego uzupełnienia protetycznego.
Protezy overdenture
Protezy overdenture to ruchome protezy osadzane na zachowanych korzeniach zębów lub implantach, co znacząco poprawia ich stabilność. Dzięki takiemu rozwiązaniu możliwe jest ograniczenie zaniku kości i zwiększenie komfortu użytkowania.
Protezy tego typu stanowią połączenie zalet protez ruchomych i stabilizacji charakterystycznej dla rozwiązań stałych.
Porównanie wybranych rodzajów protez ruchomych
| Rodzaj protezy | Stabilność | Estetyka | Komfort | Trwałość |
|---|---|---|---|---|
| Akrylowa | Średnia | Dobra | Średni | Średnia |
| Szkieletowa | Wysoka | Dobra | Wysoki | Wysoka |
| Elastyczna | Średnia | Bardzo dobra | Wysoki | Średnia |
| Overdenture | Bardzo wysoka | Bardzo dobra | Bardzo wysoki | Wysoka |
Na co zwrócić uwagę przy wyborze protezy?
Dobór odpowiedniej protezy ruchomej powinien być zawsze poprzedzony dokładnym badaniem stomatologicznym i konsultacją u dobry protetyk Olsztyn. Istotne znaczenie mają:
- liczba i rozmieszczenie braków zębowych,
- stan przyzębia i kości,
- oczekiwania estetyczne pacjenta,
- łatwość adaptacji i higieny,
- budżet przeznaczony na leczenie.
Każdy przypadek wymaga indywidualnego podejścia, a najlepsze efekty uzyskuje się wtedy, gdy rozwiązanie protetyczne jest dopasowane zarówno funkcjonalnie, jak i estetycznie.
Podsumowanie
Ruchome protezy zębowe oferują szeroki wachlarz rozwiązań dostosowanych do różnych potrzeb pacjentów – od klasycznych protez akrylowych po nowoczesne protezy elastyczne i overdenture. Właściwy wybór rodzaju protezy pozwala skutecznie przywrócić funkcję żucia, poprawić wygląd uśmiechu oraz komfort codziennego funkcjonowania. Kluczowe znaczenie ma współpraca z doświadczonym protetykiem, który pomoże dobrać rozwiązanie najlepiej odpowiadające indywidualnym warunkom anatomicznym i oczekiwaniom pacjenta.
Przeczytaj także ➡ https://plis.com.pl/przyczyny-rozwoju-stanu-zapalnego-okostnej-zeba/
