Jakie modernizacje w firmie mogą pozwolić na uzyskanie białych certyfikatów?
Białe certyfikaty, czyli świadectwa efektywności energetycznej, mogą zostać przyznane przedsiębiorstwu za realizację przedsięwzięcia, które prowadzi do mierzalnego zmniejszenia zużycia energii. W praktyce nie decyduje sama wymiana urządzenia, lecz potwierdzona oszczędność energii finalnej, obliczona w audycie efektywności energetycznej.
Modernizacja instalacji oświetleniowej
Jednym z najczęściej realizowanych przedsięwzięć jest wymiana energochłonnego oświetlenia na oprawy LED. Modernizacja może obejmować zarówno hale produkcyjne i magazyny, jak i biura, parkingi oraz teren zewnętrzny zakładu.
Do uzyskania białych certyfikatów może kwalifikować się nie tylko wymiana opraw, ale również wdrożenie systemów sterowania oświetleniem, takich jak czujniki ruchu, czujniki natężenia światła dziennego, zegary astronomiczne czy centralne systemy zarządzania. Oszczędność wynika wówczas z mniejszej mocy zainstalowanej oraz ograniczenia czasu pracy oświetlenia.
Wymiana silników elektrycznych i modernizacja napędów
Silniki elektryczne odpowiadają za znaczną część zużycia energii w zakładach produkcyjnych. Podstawową modernizacją może być wymiana starszych jednostek na silniki o wyższej klasie sprawności energetycznej.
Dodatkowe oszczędności zapewnia zastosowanie przemienników częstotliwości, nazywanych falownikami. Pozwalają one dostosowywać prędkość pracy silnika do rzeczywistego zapotrzebowania instalacji. Rozwiązanie to jest szczególnie efektywne w przypadku pomp, wentylatorów, przenośników, sprężarek oraz urządzeń pracujących ze zmiennym obciążeniem.
Samo przewymiarowanie silnika może powodować niepotrzebne straty energii, dlatego modernizacja może również polegać na właściwym doborze mocy napędu do warunków pracy.
Modernizacja instalacji sprężonego powietrza
Instalacje sprężonego powietrza należą do najbardziej energochłonnych systemów pomocniczych w przemyśle. Jednocześnie często występują w nich znaczne straty wynikające z nieszczelności, zbyt wysokiego ciśnienia roboczego oraz nieefektywnego sterowania sprężarkami.
Przedsięwzięcie mogące uzasadniać uzyskanie białych certyfikatów może obejmować:
- wymianę sprężarek na urządzenia o wyższej sprawności, zastosowanie regulacji wydajności, ograniczenie nieszczelności i obniżenie ciśnienia w instalacji;
- odzysk ciepła ze sprężarek, modernizację osuszaczy, zmianę średnic przewodów oraz poprawę sposobu sterowania kilkoma sprężarkami.
Samo uszczelnienie instalacji może przynieść oszczędności, jednak ich wielkość musi zostać wiarygodnie określona i udokumentowana.
Modernizacja systemów grzewczych
Białe certyfikaty mogą być związane z modernizacją kotłowni, wymianą źródła ciepła, poprawą sprawności instalacji grzewczej lub zastosowaniem bardziej efektywnego systemu wytwarzania ciepła.
Przykładem może być wymiana starego kotła na urządzenie o wyższej sprawności, zastosowanie pompy ciepła, modernizacja palników, montaż ekonomizera albo wdrożenie automatyki pogodowej. Znaczenie ma również modernizacja sieci przesyłowej, wymiana pomp obiegowych i poprawa regulacji instalacji.
Warunkiem jest wykazanie rzeczywistego zmniejszenia zużycia energii, a nie wyłącznie zmiana paliwa lub technologii ogrzewania.
Termomodernizacja budynków firmowych
Przedsiębiorstwo może ubiegać się o białe certyfikaty również w związku z ograniczeniem strat ciepła w budynkach biurowych, produkcyjnych, usługowych lub magazynowych.
Do takich działań należy ocieplenie ścian, dachów i stropów, wymiana okien i drzwi, poprawa szczelności przegród oraz ograniczenie mostków cieplnych. Efekt energetyczny może zostać zwiększony przez jednoczesną modernizację systemu ogrzewania, wentylacji lub przygotowania ciepłej wody.
W przypadku hal przemysłowych znaczenie może mieć także wymiana bram, zastosowanie kurtyn powietrznych oraz ograniczenie niekontrolowanej infiltracji zimnego powietrza.
Modernizacja wentylacji i klimatyzacji
Systemy wentylacji i klimatyzacji mogą generować wysokie koszty energii, zwłaszcza gdy pracują ze stałą wydajnością niezależnie od rzeczywistych potrzeb.
Modernizacja może polegać na wymianie central wentylacyjnych, wentylatorów lub agregatów chłodniczych, zastosowaniu falowników oraz wdrożeniu sterowania zależnego od temperatury, wilgotności, stężenia dwutlenku węgla albo harmonogramu pracy obiektu.
Istotnym rozwiązaniem jest również odzysk ciepła z powietrza usuwanego. Rekuperacja zmniejsza ilość energii potrzebnej do ogrzania lub schłodzenia powietrza nawiewanego, co może przełożyć się na znaczną oszczędność w obiektach pracujących przez wiele godzin dziennie.
Odzysk ciepła z procesów technologicznych
W wielu przedsiębiorstwach ciepło powstające podczas produkcji jest bezpowrotnie odprowadzane do otoczenia. Może ono pochodzić ze spalin, sprężarek, pieców, urządzeń chłodniczych, suszarni, instalacji parowych lub gorących ścieków technologicznych.
Modernizacja może polegać na montażu wymienników ciepła i wykorzystaniu odzyskanej energii do ogrzewania pomieszczeń, przygotowania ciepłej wody, podgrzewania surowców lub wspomagania innych procesów produkcyjnych.
Tego rodzaju przedsięwzięcia często zapewniają wysoki efekt energetyczny, ponieważ ograniczają zapotrzebowanie na energię dostarczaną z kotłowni, sieci ciepłowniczej albo instalacji elektrycznej.
Modernizacja instalacji parowych i cieplnych
W zakładach wykorzystujących parę technologiczną oszczędności mogą wynikać z poprawy izolacji rurociągów, armatury i zbiorników, wymiany odwadniaczy, ograniczenia strat kondensatu oraz odzysku ciepła z odsolin.
Możliwe jest również usprawnienie procesu wytwarzania i dystrybucji pary, obniżenie ciśnienia roboczego, modernizacja kotłów lub zwiększenie wykorzystania powracającego kondensatu.
Znaczące straty energii powodują zwłaszcza niezaizolowane elementy instalacji oraz niesprawne odwadniacze, dlatego ich modernizacja może dawać mierzalny i stosunkowo szybki efekt.
Modernizacja urządzeń chłodniczych
Białe certyfikaty mogą dotyczyć również poprawy efektywności instalacji chłodniczych wykorzystywanych w przemyśle spożywczym, logistyce, handlu, magazynowaniu lub procesach technologicznych.
Zakres inwestycji może obejmować wymianę agregatów, sprężarek, skraplaczy i parowników, zastosowanie regulacji wydajności, poprawę izolacji komór chłodniczych oraz modernizację systemu sterowania.
Dodatkowy efekt energetyczny może przynieść wykorzystanie ciepła odpadowego ze skraplaczy do przygotowania ciepłej wody albo ogrzewania pomieszczeń.
Modernizacja maszyn i procesów produkcyjnych
Świadectwa efektywności energetycznej mogą być związane z wymianą całych maszyn albo zmianą sposobu prowadzenia procesu technologicznego. Przykładem jest zastąpienie energochłonnej linii produkcyjnej urządzeniem o wyższej wydajności i niższym jednostkowym zużyciu energii.
Efekt może również wynikać ze skrócenia czasu nagrzewania, zmniejszenia temperatury procesu, ograniczenia pracy urządzeń na biegu jałowym, poprawy automatyki albo połączenia kilku etapów produkcji.
W tym przypadku szczególnie ważne jest prawidłowe określenie punktu odniesienia. Oszczędność powinna być obliczana z uwzględnieniem wielkości produkcji, parametrów surowca oraz warunków eksploatacyjnych.
Systemy zarządzania energią i automatyka
Samo wdrożenie systemu monitorowania energii nie zawsze wystarczy do uzyskania białych certyfikatów. System powinien prowadzić do konkretnych zmian w sposobie pracy urządzeń i instalacji.
Może to być automatyczne wyłączanie odbiorników poza godzinami pracy, sterowanie obciążeniem, optymalizacja harmonogramów, ograniczenie jednoczesnej pracy urządzeń lub dostosowanie parametrów procesu do bieżącego zapotrzebowania.
Efekt energetyczny musi wynikać z wdrożonych działań technicznych lub organizacyjno-technicznych i być możliwy do obliczenia, a najlepiej także do potwierdzenia pomiarami.
Kiedy modernizacja może zostać objęta białymi certyfikatami?
Podstawą ubiegania się o świadectwa efektywności energetycznej jest audyt, w którym określa się stan przed modernizacją, planowany zakres prac oraz przewidywaną oszczędność energii finalnej. Przedsięwzięcie musi osiągać wymagany efekt energetyczny i należeć do kategorii działań poprawiających efektywność energetyczną.
W typowej procedurze wniosek składa się przed rozpoczęciem przedsięwzięcia. Zbyt wczesne podpisanie umowy, zamówienie urządzeń albo rozpoczęcie robót może spowodować utratę możliwości ubiegania się o certyfikat. Dlatego analizę inwestycji i audyt warto przeprowadzić już na etapie planowania.
Po wykonaniu modernizacji osiągnięta oszczędność może wymagać potwierdzenia audytem powykonawczym. Dokumentacja techniczna, dane pomiarowe, faktury i protokoły odbioru powinny jednoznacznie potwierdzać zakres zrealizowanych prac.
Które inwestycje dają firmie największe szanse na białe certyfikaty?
Największy potencjał mają modernizacje obejmujące urządzenia pracujące długo, z dużą mocą lub ze znacznym poziomem strat. W praktyce są to przede wszystkim instalacje sprężonego powietrza, napędy elektryczne, systemy grzewcze, wentylacja, chłodnictwo oraz odzysk ciepła z procesów technologicznych.
O przyznaniu białych certyfikatów nie decyduje jednak rodzaj urządzenia, lecz wielkość możliwej do wykazania oszczędności energii. Z tego powodu każdą inwestycję należy ocenić indywidualnie na podstawie danych eksploatacyjnych i audytu efektywności energetycznej.
Przed rozpoczęciem prac warto także sprawdzić aktualne wymagania ustawy o efektywności energetycznej, regulacje Urzędu Regulacji Energetyki oraz obowiązujący wykaz przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej.
